INTRODUCTIE | werkvelden | certificeringsbank | AIT-scholing | AIT-studiedagen | internationaal

   

Handouts studiedag 19 mei 2009

| terug |
   
  • handig: het programma (PDF) van de AIT-studiedag van 19 mei 2009
  • ga direct naar de handouts

DIALOOG

Dialoog als ‘motor voor ontwikkeling’

Een baby wordt geboren met een ‘dialogic mind’; hersenen die zijn ingesteld op communicatie in dialoog.

Video-opnames van premature baby’s in contact met hun ouders laten duidelijk zien dat zij al in staat zijn tot een dialoog in ‘woord en gebaar’ met hun ouders als de condities goed zijn; namelijk als er een vorm is van ontspannen aandacht voor elkaar. Spiegelen van gezichtsexpressies, klanken, intonaties en ritmes zijn daarin essentiële elementen. Als de ouders sensitief afstemmen op hun kindje, volgen baby en ouders elkaar als het ware ‘vanzelf’ in ‘ontspannen aandacht’. In de dialoog die hieruit voortkomt komt het contact tot stand en de ontwikkeling op gang.
Deze processen zijn meer dan 20 jaar geleden beschreven door Daniël Stern, met Colwyn Trevarthen en M. & H. Papousek, één van de grondleggers van het begrip: ‘intersubjectivity’ (wederkerigheid). Destijds leidde dit onderzoek tot een doorbraak in het denken over het opvoeden van kinderen: waar men er eerst van overtuigd was dat ouders hun kind in de opvoeding stap voor stap ‘bewust vormen’ o.a. tot een sociaal functionerend mens, was nu onomstotelijk in onderzoek vastgesteld dat van meet af aan sprake is van wederzijdse initiatieven en dat de communicatie ‘in dialoog wordt gestuurd’. Bij oudere kinderen en volwassenen blijft de behoefte aan wederkerigheid, dialoog en ontwikkeling bestaan, ook wanneer er sprake is van langdurige of ernstige problemen. Herstel van communicatie en ontwikkeling start altijd vanuit ‘ontspannen aandacht’ voor de initiatieven van de ander.
Het belang van deze ‘ontspannen aandacht’ voor de ontwikkeling van zowel kind als volwassene is uitgewerkt door de Amerikaanse hoogleraar (kinder)psychiatrie D. Siegel in het begrip ‘mindfulness’, een ‘gemoedstoestand’ waarbij denken, voelen en informatie verwerken met elkaar in balans zijn. Henk Vermeulen verzorgt in de middag een workshop over dit onderwerp.

Recent is in Nederland ‘Het spiegelende brein’ van Marco Iacoboni gepubliceerd. In dit boek beschrijft Iacoboni (neurowetenschapper aan de Universiteit van Californië) de functie van spiegelneuronen in ons brein; deze stellen ons in staat om ons te spiegelen aan anderen en ons in te leven in anderen. Deze cellen zijn de neurologische basis van imitatie, inlevingsvermogen en empathie en zijn niet alleen belangrijk voor de hechting en sociaal-emotionele ontwikkeling, maar ook voor de taalverwerving, het leren in bredere zin en het ‘moreel besef’. Het onderzoek met betrekking tot de werking van spiegelneuronen verschaft ons veel inzicht m.b.t. de wederzijdse afstemming tussen ouders en kinderen én de invloed van goed afgestemde communicatie in ons verdere leven. Marij Eliëns (gezondheidswetenschapper) verzorgt een presentatie over ‘Het spiegelende brein’, waarbij ze vanuit de wetenschappelijke inzichten de praktijk bij pedagogische vragen en problemen, belicht.

Bovenstaande processen zijn integraal onderdeel van de basale communicatie tussen mensen, waarbij momenten van bewust afstemmen afgewisseld worden met langere reeksen van ‘onbewuste’ afstemming. Bewuste afstemming is vaak nodig om de gewenste dialoog of verandering op gang te brengen, onbewuste afstemming geeft hieraan vervolgens vorm, meestal beter afgestemd dan we dit bewust zouden kunnen……

Gezien het belang van ‘onbewuste processen’ zijn we blij en vereerd om op 19 mei als plenaire inleider Prof. Dr. A.J. Dijksterhuis te kunnen aankondigen. Sociaal psycholoog Ap Dijksterhuis doet onderzoek naar de rol van het onbewuste bij het nemen van beslissingen o.a. in waarneming en in verschillende vormen van sociaal gedrag. Hij publiceerde over onbewuste imitatie, perceptie, de verschillen tussen impliciete en expliciete attitudes, onbewust doelgericht gedrag en over onbewuste processen in beslissen. Recent onderzoek van Dijksterhuis laat zien dat beslissingen genomen na onbewust nadenken vaak beter zijn dan beslissingen die genomen zijn na bewust nadenken. Dijksterhuis is auteur van het in 2007 verschenen boek: ‘Het slimme onbewuste’.

Na de intensieve verkenning in de ochtend van de wisselwerking tussen wetenschap en praktijk, wordt in het middagprogramma verdiepend gewerkt aan de hand van specifieke thema’s. We wensen u een boeiende, informatieve en inspirerende dag toe.

Marjan Hoogland Coördinator landelijk bureau AIT


Reeds beschikbaar:

titel auteur(s) downloaden
Het spiegelende brein, Marco Iacoboni; Inlevingsvermogen. Imitatiegedrag. Spiegelneuronen Marij Eliëns klik om te downloaden (3 MB)
Handout Masterclass: Review bij inter-generationele problematiek Beppie Loogman, Veroni te Rietmole en Marianne Wesselink (OCK Het Spalier) klik om te downloaden (49 kB)
Masterclass 2 - VIB en hechting (dia's)
Dia 1 + 2 Anny Havermans en Elly Klompe klik om te downloaden (1,24 MB)
Dia 3 klik om te downloaden (1,32 MB)
Dia 4 klik om te downloaden (606 kB)
Dia 5 + 6 klik om te downloaden (92 kB)
Dia 7 klik om te downloaden (49 kB)
Dia 8 klik om te downloaden (173 kB)
Dia 9 klik om te downloaden (546 kB)
Dia 10 klik om te downloaden (418 kB)

Dia 11

klik om te downloaden (586 kB)

Meer informatie over Veronica Sherborne vindt u:

- voor opleiding Sherborne SamenSpel (Sherborne gericht op hechting): Lidwien Mineur (l.mineur@adoptie.nl)

- voor opleiding Sherborne en algemene informatie over Sherborne: http://www.brunssum.net/

Workshop 4 - VHT/ VIB in verschillende fases van de begeleiding
VHT/VIB in verschillende fases van de begeleiding Margaret van Ruitenbeek en Lilian Slijkhuis klik om te downloaden (100 kB)
Workshop 5 - Mindfulness
Mindfullness en Basiscommunicatie: aandacht voor het hier-en-nu Henk Vermeulen klik om te downloaden (1,10 MB)
Workshop 7 - VHT in onveilige gezinssituaties
Veiligheid bespreekbaar maken binnen gezinnen Anke van Vliet en Marijke van Bokhorst klik om te downloaden (21 kB)
Lijst voor veiligheid klik om te downloaden (68 kB)
Overlegformulier signalen onveiligheid klik om te downloaden (30 kB)

Veiligheidsprotocol UJLOCG

klik om te downloaden (40 kB)
Workshop 8 - VIB op de groep
VIB op groepen. De kunst van het normale Marion Mertens en Thea van Erp, ambulant werker en opleider VHT/VIB klik om te downloaden (553 MB)
Workshop 10 - Review met verstandelijk beperkte ouders

Review met verstandelijk beperkte ouders

Liesbeth van Gemert, Goke Lont en Idaline Boonstra klik om te downloaden (20 kB)
     
     

 

Om de PDF-documenten te kunnen bekijken heeft u de gratis Adobe READER (25,6 MB) nodig.

Om de Powerpoint presentaties te kunnen afspelen heeft u een geïnstalleerd exemplaar van Microsoft Powerpoint nodig of kunt u gratis de Powerpoint Viewer 2007 downloaden (25,8 MB).

 


Op deze site zijn de presentaties en handouts van de volgende studiedagen in te zien:

- studiedag van 7 mei 2007 (leden)

- studiedag van 26 november 2007 (leden)

- studiedag van 20 mei 2008 (leden)

- studiedag van 25 november 2008

 

 

| top |

startpagina
over AIT
nieuws
steunpunten
onderzoek
literatuur opvragen
video's bestellen
(bij)scholing
tarieven
contact
email
VHT & VIB