| |
|
| AIT
werkvelden |
|
| |
|
| De
AIT is een inhoudelijk werkverband van instellingen uit de Jeugdhulpverlening,
Kinderopvang, Gehandicaptenzorg, AMW, Thuiszorg en Onderwijs. Deze participatie
weerspiegelt de intersectorale inzet van intensieve thuisbehandeling
in de vorm van VHT/VIB. Er is sprake van een zekere geografische
spreiding van de participanten over het land, zodat voor iedere
regio in Nederland een gekwalificeerd aanbod gerealiseerd kan
worden op het gebied van opleiding, kwaliteitszorg ná opleiding
en werkontwikkeling op het gebied van VHT en VIB. Ook zijn sommige
participanten gespecialiseerd in de toepassing van VHT/VIB in
een specifieke werksoort. (Een overzicht van de participanten
en de contactpersonen vindt u onder steunpunten).
Iedere AIT participant heeft één of meerdere gekwalificeerde
opleiders in huis, welke (ook) beschikbaar zijn voor externe
opleidingen. Landelijk worden op het AIT managementoverleg -
in overleg met het AIT contactpersonenoverleg - zowel de inhoudelijke
kwaliteitseisen, als de spelregels en prijsstelling voor deze
dienstverlening vastgesteld. Zie: tarieven. |
| |
|
|
Jeugdhulpverlening |
|
| |
|
|
In
deze sector wordt VIB ingezet ter verhoging van de kwaliteit
van: |
| |
|
| Ambulante
zorg |
|
| |
|
| Naast
het bieden van ondersteuning thuis middels (video-)hometraining
kan de kwaliteit van de contacten welke maatschappelijk
werkers hebben met ouders en jongeren worden verhoogd door
het gericht terugkijken van video-opnames van deze contacten.
Duidelijk is geworden dat naarmate ouders en jongeren zelf
minder overlegvaardigheden in huis hebben, het voor de
maatschappelijk werker ook moeilijker is om zelf adequaat
leiding te blijven geven aan het contact. Het betreft meestal
cliënten waarbij het juist noodzakelijk is om hen
overlegvaardigheden te leren, zowel ten behoeve van het
contact met hun eigen kinderen als ten behoeve van contacten
in hun naaste omgeving (school, gezondheidszorg etc.) Ook
preventief, vanuit steunpunten opvoeding, biedt een video-opname
van het contact tussen ouders en hun kinderen een goed
referentiepunt voor advies of verwijzing. |
|
| |
|
| Daghulp
en residentiële zorg |
|
| |
|
| In
kunstmatig samengestelde groepen kinderen, elk met hun
eigen problemen en problematische achtergrond, is het niet
vanzelfsprekend dat de kinderen/jongeren op prettige wijze
met elkaar en met de leiding communiceren. Feedback middels
video-beelden geeft helder zicht of de groepsleider weet
hoe contact te maken met de individuele kinderen en positief
leiding te geven aan de groep. Bekrachtiging van wat goed
gaat is evenzeer belangrijk als het trainen van ontbrekende
vaardigheden. Naast het verbeteren van de kwaliteit van
de pedagogische omgang wordt VIB ook ingezet om te komen
tot een zorgvuldige en constructieve benadering bij kinderen
met ontwikkelingsstoornissen. |
|
| |
|
| Pleegzorg |
|
| |
|
| Ook
pleegouders (opvangouders, projectouders, pleegouders,
gezinshuisouders, en ouders actief in het kader van therapeutische
gezinsverpleging) kunnen veel houvast ontlenen en op goede
ideeën komen aan de hand van het samen met de begeleider
bekijken van beelden van de dagelijkse omgang tussen henzelf,
eigen kinderen en pleegkinderen. Aan bod komen van de eigen
kinderen is aandachtspunt naast de specifieke aandacht
welke het pleegkind nodig heeft. |
|
| |
|
| Diagnostiek |
|
| |
|
| Alhoewel
video-interactiebegeleiding zich allereerst richt op het
zichtbaar maken van goed contact en positief leiding geven
door volwassenen in de alledaagse opvoedingssituatie, is
het mogelijk de video-beelden ook te benutten voor handelingsgerichte
diagnostiek. Dit vereist de nodige ervaring en een passende
scholing van de video-interactiebegeleider. Deze vaardigheid
wordt meestal op stafniveau ingeoefend. Essentiëel
is dat deze diagnostiek wordt ingezet om te komen tot een
dynamisch en concreet handelingsplan, waarbij protectieve
factoren versterkt worden en risicofactoren verminderd. |
|
| |
|
| AMW |
|
| |
|
| De
inzet van VHT vanuit AMW instellingen is met name gebeurd in
regio’s waar het AMW ook een duidelijke jeugdhulpverleningstaak
heeft. Met name in de grote steden ligt de taakverdeling anders.
Naast inzet van VHT bij opvoedingsproblemen
wordt VIB ook in toenemende mate benut bij het voeren
van individuele-, partner- en gezinsgesprekken en bij
echtscheidingsbemiddeling.
|
| |
|
|
Gezondheidszorg |
|
| |
|
| Consultatiebureau |
|
| |
|
| Tijdens
het consult staan de CB-arts en de wijkverpleegkundige
voor de taak binnen de daartoe gestelde tijd een aantal
voorgeschreven checks uit te voeren ten aanzien van de
ontwikkeling van het kind. Tegelijkertijd is het van groot
belang dat de vragen van de ouders goed aan bod komen en
zij bevestiging krijgen ten aanzien van goed verlopende
ontwikkeling. Indien er sprake is van ziekte en/of minder
gunstig verlopende ontwikkeling is het belangrijk dat ouders
duidelijke informatie ontvangen. VIB wordt ook als zeer
bruikbaar instrument ervaren voor het inwerken van arts
of verpleegkundige. Ook de inhoud van de informatie welke
aan de ouders gegeven wordt, komt dan aan bod. De VIB-begeleiding
wordt meestal gegeven door de stafverpleegkundige. |
|
| |
|
| Ziekenhuisprojecten |
|
| |
|
| Kwetsbare
kinderen kunnen in hun eerste levensjaren in behandeling zijn
bij het ziekenhuis om diverse redenen: |
| |
|
door
vroeggeboorte verpleegd worden op de afdeling neonatologie.
VIB kan ouders ondersteunen in het contact maken met hun couveusekindje
en kan artsen en verpleegkundigen stimuleren om zowel bij de verzorging
als bij het medisch handelen de basiscommunicatie te benutten om
de vroeggeborene te ontspannen en stress zo veel mogelijk te verminderen |
| door
psychosomatische klachten, welke gerelateerd zijn aan stress
in de thuissituatie, verpleegd worden op de kinderafdeling.
VIB in het ziekenhuis kan ouders ondersteunen weer ontspannen
contact te gaan maken met hun kind en de initiatieven van
hun kind te gaan zien en begrijpen |
| door
ernstige ziekte kunnen kinderen geruime tijd verpleegd
zijn in het ziekenhuis. Ouders kunnen een extra steuntje
nodig hebben als hun kind weer thuiskomt om positief leiding
te kunnen geven aan het contact (ook met broertjes en zusjes)
en de ontwikkeling (vaak is er een ontwikkelingsachterstand
opgetreden) |
|
| |
|
| GGZ |
|
| |
|
| Een
aantal Riagg's heeft in hun hulpaanbod aan GGZ cliënten
met opvoedingsproblemen gebruik gemaakt van de VHT methodiek.
De VHT wordt ingezet bij het bieden van praktische ondersteuning
thuis. Ook wordt de micro-analyse van de communicatie gebruikt
om af te stemmen aangaande de diagnostiek. |
| |
|
| Gehandicaptenzorg |
|
| |
|
| Op
veel plaatsen in het land is al gedurende langere tijd ervaring
opgedaan met het toepassen van VHT en VIB in de gehandicaptenzorg.
VHT wordt ingezet ter ondersteuning van ouders en kinderen thuis,
waarbij bij de kinderen altijd sprake is van een lichamelijke
en/of geestelijke handicap terwijl dit soms bij de ouders ook
in zekere mate het geval is. Deze diensten worden aangeboden
vanuit multi-functionele organisaties voor gehandicaptenzorg
of vanuit Sociaal Pedagogische Diensten. Video-interactiebegeleiding
wordt daarnaast ingezet ter bevordering van een goed omgangsklimaat
op groepen voor daghulp of dagactiviteitencentra, residentiële
leefgroepen, pleegzorg en begeleid wonen. Met name bij communicatief
gehandicapten (o.a. doven en verstandelijk gehandicapten) maakt
het een wereld van verschil of communicatie tot stand kan komen
of niet. Eerst rustig contact maken met de gehandicapte volwassene,
kind of jongere, benoemen waar de cliënt mee bezig is en
benoemen wat jezelf doet of wilt gaan doen is nodig om elkaar
te kunnen volgen. Het geven van voldoende reactietijd is voorwaarde
voor de gehandicapte medemens om tot inbreng te kunnen komen.
Ontvangstbevestiging is vervolgens noodzakelijk om verdere ontwikkeling
in gang te zetten. |
| |
|
| Thuiszorg |
|
| |
|
| Ouder
en Kindzorg |
| |
|
| VIB
wordt benut ter bevordering van een goede communicatie
tijdens het consult op het consultatiebureau van de consultatiebureau-arts
en wijkverpleegkundige. Daarnaast zetten de wijkverpleegkundigen
kortdurende video-hometraining in tijdens hun huisbezoeken
die ze maken in het kader van pedagogische ondersteuning
in de thuissituatie. VIB wordt vaak benut om ouders met
een huilbaby te helpen weer contact te krijgen met hun
kind en de baby aandachtig te maken voor zijn omgeving. |
|
| |
|
| Gespecialiseerde
Gezinszorg |
|
| |
|
| Daar
waar de vraag ligt bij het ondersteunen van de opvoeding
in de thuissituatie is video-hometraining een concrete
werkwijze, die goed inpasbaar is in de taakstelling van
de GGV. Video-opnames van het gezinsfunctioneren en de
hulpverlening door de GGV, worden gebruikt als professionalisering
en ter vergemakkelijking van de afstemming met andere bij
de hulp betrokken hulpverleners. |
|
| |
|
| Ouderenzorg |
|
| |
|
| Binnen
de Thuiszorg is in toenemende mate interesse voor het benutten
van VIB in de begeleiding van dementerenden en hun partners.
Bij start van de hulp anticipeert de partner meestal nog
op het "oude beeld" van zijn/haar levensgezel.
Dit leidt tot overvragen van de dementerende en tot herhaalde
teleurstelling bij de partner. Middels video worden de
huidige initiatieven van de dementerende zichtbaar gemaakt
en wordt de partner geholpen hierop af te stemmen. |
|
| |
|
| School
VIB |
|
| |
|
| Met
name vanuit de jeugdhulpverlening wordt contact gelegd met de
school indien de ambulant hulpverlener via de ouders verneemt
dat er problemen zijn met de cognitieve en/of sociaal-emotionele
ontwikkeling van een kind.
Het
contact met school komt dan voort uit de wens te komen
tot een goede afstemming met school aangaande de hulp
aan kind en gezin.
Regelmatig
worden daarbij ook opnames gemaakt in de klas, die teruggekeken
worden met de leerkracht. De initiatieven van het kind
- ten aanzien van de leerkracht, andere kinderen en leerstof
- staan daarbij centraal, evenals het contact leerkracht-kind
en de wijze van leidinggeven door de leerkracht. Het
bespreken van deze opnames slaat vaak een brug tussen
het gedrag van het kind op school en de situatie thuis
en leidt meestal tot afstemming van de ondersteuning
door school en hulpverlener.
In
de cliëntgebonden School-VIB brengt de video-hometrainer
expertise in ten aanzien van de communicatie, het zichtbaar
maken van de initiatieven van het kind en de mogelijkheden
van de leerkracht om hierop af te stemmen.
Er
is ook een vorm van School-VIB ontwikkeld vanuit 3 nascholingsinstituten
voor het speciaal onderwijs, deze verzorgen bijscholing
ten aanzien van een volledig schoolteam. In deze School-VIB
krijgt naast de communicatie en het leidinggeven ook
de methodiek en schoolorganisatie aandacht.
|
| |
|
| Logopedie |
|
| |
|
| In
beeld is te zien dat veel kinderen die verwezen worden naar logopedie
een minder vitaal verlopende ontwikkeling hebben. Over het algemeen
zijn het kwetsbare kinderen, die ontwikkelingsproblemen hebben
op meerdere terreinen. Dit kan te maken hebben zowel met een
eigen kwetsbaarheid, als met omgevingsfactoren zoals stress in
de thuissituatie. In het algemeen gesproken zijn veel kinderen
afhankelijk van een omgeving die extra geruststellend en uitnodigend
is, om tot ontwikkelingsinitiatieven te kunnen komen. De VIB-begeleiding
biedt dan ook een goede aanvulling op de meer technische oefeningen
uit de logopediepraktijk. Naast het bieden van extra geruststelling
en uitnodiging is het voor een aantal ouders ook belangrijk om
zelf taal te leren gebruiken en te leren om positief leiding
te geven in de gezinssituatie.
Indien dit leerproces gemakkelijk meegenomen
kan worden in de VIB-begeleiding op de praktijk, kan
de logopedist dit zelf aanbieden. Indien intensiever
hulpverlening geïndiceerd is, kan verwezen worden
naar video-hometraining in aansluiting op, of als tussenstap
in de logopedie.
|
| |
|
| Kinderopvang
(kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, naschoolse opvang) |
|
| |
|
| VIB
is een effectief scholingsinstrument voor werkers in de kinderopvang,
het biedt een positief referentiekader zowel voor het individueel
afstemmen op de kinderen als ten aanzien van het leiding geven
aan de groep.
De kinderopvang wordt geconfronteerd met
steeds hogere eisen vanuit de samenleving ten aanzien
van de kwaliteit van de opvang (vanuit ouders en bedrijven)
en heeft voor een deel te maken met werkers die zich
nog moeten ontwikkelen. Ook wordt de kinderopvang in
toenemende mate belast doordat zij wordt benut om opvang
te bieden aan kinderen uit gezinnen met veel opvoedingsproblemen.
Door de opvang in het kinderdagverblijf hopen de ouders
het thuis net aan te kunnen met hun kinderen.
Op kinder-opvang-plus projecten wordt een
hulpverleningsaanbod en professionele begeleiding gecombineerd
met de reguliere opvangtaak. De VIB wordt dan meestal
door de begeleidende professional uitgevoerd.
|
| |
|
| Geïntegreerd
werken |
|
| |
|
| Video-interactiebegeleiding
als methodische verbinding tussen de verschillende sectoren
in de Jeugdzorg |
| |
|
Het
unieke van video-interactiebegeleiding is dat deze binnen
alle sectoren in de jeugdzorg wordt erkend als een adequate
vorm van feedback om de communicatie van de professional
te verbeteren zowel in individuele contacten als bij het
leidinggeven aan een groep. Daarnaast wordt per sector
de video-feedback ervaren als een bijdrage om het sector-eigen
specifiek methodisch handelen te verbeteren.
Hierbij hoort ook de organisatie van de hulp of zorg. Video-interactiebegeleiding
is een volwaardige methode om communicatie te optimaliseren. De gebruikte
methoden en organisatie van de hulp of zorg komt slechts voor een
gedeelte in beeld. Indien de video-interactiebegeleiding gebeurt
door een deskundige uit de werksoort zijn de beelden ook wat betreft
deze aspecten een goed vertrekpunt voor overleg en afstemming met
de werker. |
|
| |
|
| Zorgprogrammering:
naar vraaggerichte hulp in de eigen omgeving |
| |
|
Middels
het op studie-ochtenden gezamenlijk volgen van hulpverlening
in de diverse sectoren van de jeugdzorg, hebben VHT-ers
en VIB-ers onderling een beeld gekregen van de diversiteit
aan deskundigheid en invalshoeken in de jeugdzorg. Elkaar
in beeld krijgen is een eerste stap. In de komende jaren
kan deze kennismaking ook worden benut om te gaan samenwerken
in zorgtrajecten.
Het realiseren van een effectief aanbod intensieve thuisbehandeling
kan nooit op zichzelf staan. Dit lukt alleen indien instellingen
in de jeugdzorg er gezamenlijk voor kiezen om te investeren in ontwikkelingsmogelijkheden
voor gezinnen met ernstige en langdurige opvoedingsproblemen. Combinaties
van hulpvormen (bijv. korte residentiële opname gevolgd door
een traject intensief ambulant) zijn onontbeerlijk, indien men op
verantwoorde wijze wil toekomen aan hulp thuis bij risiscogezinnen.
Overeenstemming ten aanzien van indicatiestelling, weging van risico-
en protectiefactoren en formuleren van hulpplannen waarin de competenties
van het gezin en zijn omgeving worden benut, is voorwaarde om vorm
te kunnen geven aan een beleid waarin hulp thuis en in eigen omgeving
voorrang krijgt. Om deze redenen houdt de AIT zich ook bezig met
het vormgeven van zowel interne als externe implementatietrajecten
van (intensieve) thuisbehandeling. |
|
| |
|